ถ้าคุณไปถามคนฮอลแลนด์ว่านักเขียนในบ้านเขาคนไหนเก่งที่สุด ร้อยทั้งร้อยคงบอกว่า ฮาร์รี่ มุลิสช์ เจ้าของผลงาน The Discovery of Heaven ที่ได้รับการยกย่องว่าเป็นวรรณกรรมชั้นยอดของโลก คนอ่านเองก็พอจะรู้จักกับเขาบ้างเหมือนกัน หลายวันก่อนรื้อหนังสือตามตรอกซอกมืดในที่พำนัก พบหนังสือของมุลิสช์นอนหลับในตู้ถ้วยชามอยู่หลายเล่ม แต่ว่าเหตุใดหนังสือถึงถูกลืมและไปอยู่ตรงนั้นคนอ่านมิอาจจำได้

The Assault เปิดเรื่องภาคแรกในฤดูหนาวปี 1945 ช่วงสุดท้ายของสงครามโลกครั้งที่สอง ยามที่ประเทศฮอลแลนด์ยังมีพวกนาซียึดครอง ณ ละแวกบ้านสี่หลังในฮาร์เลม นายเพลิก ตำรวจผู้สนับสนุนฝ่ายนาซีถูกยิงตายที่หน้าบ้านหลังหนึ่ง หลังเกิดเหตุได้ไม่นานเพื่อนข้างบ้านได้ทำการย้ายศพดังกล่าวมาไว้หน้าบ้านของครอบครัวสทีนวิก อันมีพ่อ แม่ ปีเตอร์ลูกชายคนโต และอันตัน ตัวละครเอกวัย 12 ปีอาศัยอยู่ พวกเขาต่างรู้ดีว่าถ้าศพนอนกองอยู่หน้าบ้านแล้ว อีกไม่นานพวกนาซีจะมาจับกุม ปีเตอร์จึงตัดสินใจออกไปลากศพ แต่ยังไม่ทันได้ทำอะไรทหารนาซีก็มาถึงเสียก่อน โศกนาฏกรรมในคืนนั้นทำให้อันตันสูญเสียสมาชิกในครอบครัวไปทั้งหมด และบ้านที่รักถูกเผาไม่มีเหลือ

หากใครได้อ่านแค่ภาคแรก หัวใจย่อมแตกสลายเป็นเสี่ยงกับชีวิตของอันตัน สงครามนั้นมีแต่ความโหดร้ายและหาความสวยงามมิได้เลย แต่ความสวยงามในหนังสือเล่มนี้เกิดจากบทบรรยายของมูลิสช์ เขาเขียนเหมือนศิลปินวาดภาพทีละสี งดงามและละเอียดจนภาพที่ปรากฏตรงหน้าตรึงใจจนลืมได้ยาก บรรยากาศและฉากต่อฉากที่เรียงร้อยเข้าด้วยกันกระตุ้นความรู้สึกนึกคิดและสร้างคำถามเกี่ยวกับศีลธรรมนานาประการ ความคาบเกี่ยวกันระหว่างความบริสุทธิ์และความตั้งใจกระทำผิดของมนุษย์นั้นแตกต่างกันตรงไหน มีฉากหนึ่งก่อนที่ปีเตอร์จะออกไปลากศพนอกบ้าน เขาเอ่ยขึ้นว่าจะเลื่อนศพไปยังบ้านถัดไป อันเป็นบ้านของชายหญิงชรารักสงบคู่หนึ่ง แม่เขาเลยด่าขึ้นว่า คิดอย่างนั้นได้อย่างไรในเมื่อทั้งสองเป็นผู้บริสุทธิ์.. ถ้าครอบครัวสทีนวิกรู้ว่าจะเกิดอะไรขึ้นต่อไป คงไม่ต่างจากปีเตอร์ที่คิดถึงครอบครัวก่อนเช่นกัน

หนังสือแบ่งออกเป็นห้าภาคตามชีวิตในแต่ละวัยของอันตัน หลังความทรงจำอันเลวร้ายอันตันไปอยู่กับลุงและป้าในเมืองหลวง เขาเรียนหนังสือจบออกมาทำงานเป็นหมอ แต่งงานมีครอบครัวและพยายามหลบเลี่ยงอดีต เพราะเขาไม่ต้องการคำตอบในสิ่งเหล่านั้น แต่อดีตก็ตามมาหลอกหลอนเสมอ อันตันได้พบกับบุคคลที่เป็นคนฆ่านายตำรวจ พบกับลูกชายนายตำรวจที่ชีวิตเปลี่ยนไป หรือพบกับเพื่อนบ้านที่ลากศพมาหน้าบ้านเขา เหตุผลคือทำไมคนเหล่านั้นต้องจึงตัดสินใจกระทำดังกล่าว

มุลิสช์อาจอยากตั้งคำถามกับเราก็ได้ว่าถ้าคุณต้องเลือกระหว่างหลายชีวิต คุณเอาอะไรมาตัดสินว่าชีวิตคนไหนเลวร้ายน้อยกว่าจึงสมควรมีชีวิตอยู่ต่อ แล้วมันเป็นความผิดของคนที่ตัดสินเช่นนั้นหรือ บางทีผู้บริสุทธิ์ทั้งหลายในโลกต้องตกเป็นหยื่อสงครามของคนเพียงไม่กี่คนเท่านั้นล่ะครับ หนังสือเล่มนี้เป็นมาสเตอร์พีซ ทั้งยังอ่านสนุกและระทึกขวัญจนจบหน้าสุดท้าย ชวนอ่านครับ

เกี่ยวกับผู้เขียน Harry Mulisch ฮาร์รี่ มุลิสช์ เกิดปี 1927 แม่เป็นชาวยิวซึ่งครอบครัวตายในค่ายกักกัน ส่วนพ่อเป็นชาวออสเตรียนผู้ต้องโทษหลังสงครามโลกครั้งที่ 2 เพราะให้การสนับสนุนพวกนาซี ผลงานของมุลิสช์ได้รับรางวัลมากมายในฮอลแลนด์และยุโรป ผลงานของเขาที่มีชื่อเสียงเช่น The Discovery of Heaven, The Procedure, Siegfried, Last Call และ The Assault

The Assault : Harry Mulisch, translated by Claire Nicolas White
ISBN: 0394744209 Pantheon Books, 185 pages, £6.81 ปีที่พิมพ์ 1982

In the silence that was Holland then, six shots suddenly rang out. First, one echoed through the street, then two more in rapid succession, and a few seconds later, a fourth and a fifth. After a moment came a kind of scream, followed by a sixth shot.

Harry Mulisch . . . The Assault

Copyright © 2005 faylicity.com